Размер шрифта
A- A+
Межбуквенное растояние
Цвет сайта
A A A A
Изоображения
Дополнительно

Экспазіцыя музея

Паселішча вядома з 1397 года. У 1471 годзе тут пабудаваны першы касцёл. Пасля тэрытарыяльнай рэформы сярэдзіны XVI стагоддзя ў Вялікім Княстве Літоўскім Сялец уваходзіў у Берасцейскі павет Берасцейскага ваяводства. Сялец стаў родавым гняздом роду Гамшэяў-Вяштартаў. У сярэдзіне XVI стагоддзя пры каралеве Боне тут быў пабудаваны замак. Затым маёнтак перайшоў каралеўскаму двараніну Крыштафу Андрэевічу Садоўскаму і ягонай жонцы Ганне Янаўне Радзівіл. Пазней маёнтак перайшоў у рукі роду Кішкаў, а затым да Радзівілаў. У першай палове XVII стагоддзя бірманскія Радзівілы выбудавалі ў Сяльцы кальвінскі збор (не захаваўся). У 1733 годзе пад Сяльцом адбылася адна з бітваў вайны за польскую спадчыну, верагодна ў гэты час быў разбураны замак каралевы Боны.

У 1720 годзе ў Сяльцы нарадзіўся Эліяху бэн Шлома Залман, які стаў сусветна вядомым Габрэйскім артадаксальным навукоўцам кабалістам і матэматыкам, які атрымў за свае веды пры жыцці імя Вялікі Гаон (вялікі геній) і да гэтага часу які з'яўляецца адной са знакавых фігур у артадаксальных габрэяў ва ўсім свеце.

Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) у складзе Расійскай імперыі адміністратыўна Сялец належаў Пружанскаму павету. Пасля падаўлення паўстання 1863 года на месцы былога касцёла была выбудавана праваслаўная Успенская царква (асвечана ў 1870 годзе), у каталікоў засталася толькі невялікая капліца св. Лаўрэнція на каталіцкіх могілках.

У 1878 годзе ў мястэчку дзейнічалі валасная ўправа, праваслаўная царква, каталіцкая капліца, габрэйскі малітоўны дом, школа, бальніца. У пачатку XX стагоддзя каталікі нарэшце атрымалі дазвол на будаўніцтва храма. Узвядзенне цаглянага касцёла св. Аляксея было завершана ў 1912 годзе.

Згодна з Рыжскай мірнай дамовай (1921) мястэчка ўвайшло ў склад міжваеннай Польшчы, дзе належала Пружанскому павету Палескага ваяводства.

У 1921-1925 гадах у Заходняй Беларусі дзейнічаў партызанскі рух, накіраваны супраць польскіх уладаў. Партызаны грамілі паліцэйскія ўчасткі, палілі памешчыцкія маёнткі, асадніцкія хутары. Да 1923 года агульная колькасць партызан склала каля 6 тысяч. У ліку найбольш вядомых кіраўнікоў партызанскіх атрадаў і груп былі Кірыл Арлоўскі, Станіслаў Ваупшасаў, Васіль Корж, Алесь Рабцэвіч, Піліп Яблонскі , Вольга Гардзейчык і іншыя. Найбольш уплывовымі арганізацыямі ў гэтым руху былі КПЗБ і Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў (БПСР). У снежні 1923 года ў кампартыю ўлілася Беларуская рэвалюцыйная арганізацыя (БРА), якая вылучылася з левага крыла БПСР у ліпені 1922 года. Аб'яднанню спрыяла блізкасць сацыяльнай праграмы КПЗБ і БРО. Абедзве арганізацыі выступалі за канфіскацыю памешчыцкай зямлі і перадачу яе без выкупу сялянам, за 8-гадзінны працоўны дзень і за аб'яднанне ўсіх беларускіх зямель у рабоча-сялянскую Рэспубліку.

З 1939 года ў складзе БССР.

22 чэрвеня 1941 г. фашысцкая Германія без аб'явы вайны напала на СССР.

23 чэрвеня 1944 г. пачалася адна з найбуйнейшых стратэгічных аперацый Вялікай Айчыннай вайны, якая атрымала кодавае найменне "Баграціён", асноўнай мэтай якой было разграміць цэнтральную групу варожых армій і вызваліць Беларусь.

У выніку хуткага прасоўвання ў першай палове дня 13 ліпеня дывізіі 28-й арміі 1-га Беларускага фронту (камандуючы маршал Савецкага Саюза К. Ракасоўскі) выйшлі на левы бераг р. Ясельда, на поўнач і на ўсход ад г. Бяроза, дзе атрымалі задачу фарсіраваць раку і, прарваўшы абарону праціўніка, вызваліць раённы цэнтр Брэсцкай вобласці, г. Бяроза.

Рака Ясельда не выпадкова была абраная праціўнікам у якасці абарончай мяжы на далёкіх подступах да Брэста. Вялікія выгады для абароны на рацэ прадстаўляў характар яго правага берага. Тады як подступы да ракі з усходу на 600-800 м. уяўлялі сабой забалочаную нізіну, на правым беразе за 1-1, 5 км ад ракі праходзіла града пануючых над мясцовасцю вышынь. Буйныя населеныя пункты, размешчаныя на гэтым беразе, таксама былі зручныя для абароны. Тут былі адкапаны дзве поўнага профілю траншэі, злучаныя паміж сабой хадамі паведамленні, на важнейшых напрамках устаноўлены драцяныя загароды і мінныя палі. Сялец, Лявошкі, Самойлавічы, Бярозу, Стрыгінь, Галавіцкія, высокае праціўнік ператварыў у апорныя пункты, прыстасаваўшы да кругавой абароны. Гэты рубеж быў заняты 12 ліпеня 292-й пяхотнай дывізіяй праціўніка, тэрмінова перакінутай сюды на аўтамашынах з Пінска. У складзе дывізіі дзейнічалі 3 пяхотныя палкі, артылерыйскі і супрацьтанкавы дывізіёны, сапёрны і запасны батальёны.

Вораг вымушаны быў пакінуць сяло і ў паніцы адступіў. Пры гэтым ён страціў сваю тэхніку, не паспеўшы яе нават падарваць. Да 20 гадзін 15 ліпеня 1944 г. Сялец быў вызвалены. З вызваленнем Сяльца і Самойлавічаў наступіў пералом у баявых дзеяннях савецкіх войскаў, якія змагаліся за Бярозу. Супраціў 292-й пяхотнай дывізіі праціўніка было зламана. Стварыліся ўмовы для перахопу савецкімі стралковымі падраздзяленнямі чыгункі і Варшаўскай шашы-шляхоў адыходу ворага з Бярозы на захад. У ноч на 16 ліпеня праціўнік пакінуў Бярозу.17 ліпеня нямецка-фашысцкія войскі пакінулі вёскі Кабакі, Малеч, Паўлавічы. Вызваленне Бярозаўскага раёна было завершана.

«Маладая гвардыя» (маладагвардзейцы) – савецкая падпольная антыфашысцкая камсамольская маладзёжная арганізацыя юнакоў і дзяўчат, якая дзейнічала ў гады Вялікай Айчыннай вайны (з верасня 1942 года па студзень 1943 года), у асноўным, у горадзе Краснадоне Варашылаўградскай вобласці Украінскай ССР. Арганізацыя была створана неўзабаве пасля акупацыі (пачалася 20 ліпеня 1942 года) горада Краснадона войскамі нацысцкай Германіі. “Маладая гвардыя" налічвала каля ста дзесяці ўдзельнікаў-юнакоў і дзяўчат. Самаму малодшаму ўдзельніку падполля было чатырнаццаць гадоў. Да пачатку верасня 1942 года ў рады арганізацыі ўступаюць байцы Чырвонай арміі: салдаты Яўген Машко, Іван Туркеніч, Васіль Гукаў, матросы Дзмітрый Агурцоў, Мікалай Жукаў, Васіль Ткачоў, якія апынуліся ў Краснадоне.

1949-1959

Сельскагаспадарчая арцель (калгас) “Сталінскі шлях”, в. Сялец Сялецкага сельсавета Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці

1959-02.1963

Сельскагаспадарчая арцель (калгас) “Імя Леніна”, в. Сялец Сялецкага сельсавета Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці

02.1963 – 28.11.1969

Сельскагаспадарчая арцель (калгас) “Узыход”, в. Сялец Сялецкага сельсавета Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці

28.11.1969. – 30.07.2003

Калгас "Усход", в. Сялец Сялецкага сельсавета Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці

Цяжкія выпрабаванні ў гады вайны выпалі на долю беларускага народа. Фашысты знішчылі і разрабавалі велізарныя матэрыяльныя і культурныя каштоўнасці. Ні з чым не параўнальныя чалавечыя ахвяры, якія панесла рэспубліка ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

Па меры выгнання з Беларусі фашысцкіх захопнікаў у рэспубліцы разгортвалася вялікая арганізацыйная праца па аднаўленні народнай гаспадаркі. Ствараліся органы дзяржаўнай статыстыкі, назапашваліся і абагульняліся звесткі аб стане народнай гаспадаркі.

Пастановай СНК СССР ад 15 снежня 1943 года № 1377 Дзяржплану СССР дазволена аб'яднаць у абласцях, краях і рэспубліках апарат упаўнаважаных Дзяржплана СССР з апаратам абласных, краявых і рэспубліканскіх органаў статыстыкі.

На працягу першай пасляваеннай пяцігодкі была пастаўлена задача не толькі аднавіць даваенны ўзровень развіцця народнай гаспадаркі, але і перасягнуць яго. Рашэнне гэтай задачы запатрабавала ад органаў дзяржаўнай статыстыкі арганізаваць назіранне не толькі за развіццём народнай гаспадаркі, але і правядзенне сістэматычнага эканамічнага аналізу ўмоў, у якіх яно працякала, з мэтай выяўлення нявыкарыстаных рэзерваў.

У адпаведнасці з пастановай Савета Міністраў СССР ад 11 студзеня 1960 года № 30 Статыстычнае ўпраўленне БССР пераўтворана ў Цэнтральнае статыстычнае ўпраўленне пры Савеце Міністраў БССР (ЦСУ БССР). Цэнтральнае статыстычнае ўпраўленне пры Савеце Міністраў БССР стала саюзна-рэспубліканскім органам і падпарадкоўвалася Савету Міністраў БССР і ЦСУ СССР. На ЦСУ БССР былі ўскладзены наступныя асноўныя задачы:

* ажыццяўленне мерапрыемстваў па цэнтралізацыі ўліку і статыстыкі, улік выканання дзяржаўных планаў, а таксама выкананне іншых статыстычных работ;

* распрацоўка і аналіз статыстычных матэрыялаў па пытаннях эканомікі вытворчасці, прадуктыўнасці працы, сабекошту прадукцыі ў прамысловасці, сельскай гаспадарцы, будаўніцтве і іншых галінах народнай гаспадаркі;

* складанне разлікаў нацыянальнага даходу, складанне справаздачных балансаў матэрыяльных і працоўных рэсурсаў, а таксама перспектыўных разлікаў колькасці насельніцтва;

* публікацыя ў друку дадзеных аб выкананні планаў і іншых статыстычных матэрыялаў, выданне статыстычных бюлетэняў і статыстычных зборнікаў;

* падрыхтоўка і перападрыхтоўка кадраў падліковых работнікаў для народнай гаспадаркі Рэспублікі.

Найважнейшым фактарам паспяховага вырашэння задач, якія стаяць перад статыстыкай, з'яўлялася механізацыя і аўтаматызацыя статыстычнага ўліку. Прымяненне лічыльна-вылічальнай тэхнікі дазваляла забяспечыць скарачэнне тэрмінаў і павысіць якасць распрацоўкі справаздач прадпрыемстваў і арганізацый.

Разделы сайта